Fiziksel Gelişim ve Hareket Gelişimi
0-1 Ay
- Yeni doğan çevreye bedensel olarak dış dünyaya uyum sağlamaya çalışır.
- Zamanının büyük bir kısmını (16-20 saat) uykuda geçirir.
- Baş geniş, yüz yuvarlak, burun basıktır.
- Göbek henüz düşmemiş, vücut ısısı düzensizdir.
- Yeni doğanın ortalama boyu 50 cm.'dir.
- Normal ağırlıkla doğan bebeğin kilosu ortalama 2.5-4 kg. arasında değişir.
- Kemikler kıkırdak halindedir. Zamanla kıkırdak dokusu kemikleşmeye başlar.
- Yeni doğan bebeğin davranışları çok sınırlıdır.
- Başını kaldıramaz. Yatarken dönemez ve oturamaz.
1-3 Ay
- Kendine haz veya acı veren uyaranlara genellikle bütün bedeni ile tepki gösterir.(Doyurulunca uyuma gibi)
- Ağız yoluyla doyum sağlar. Parmak ya da yalancı emzik emerek rahatlayıp uykuya geçebilir.
- Sırt üstü yatar durumdayken, bebek başını yana çevirir; yüzün dönük olduğu yandaki kol ve bacak uzatılmıştır veya her iki kol da bükülüdür; dizler ayrıktır. Ayak tabanları birbirine dönük durur.
- Kol ve bacaklarda ani hareketler ve duruş değişiklikleri görülür. Kollar bacaklardan daha etkindir.
- 0-1 ay arasında görülen reflekslerin çoğu devam etmektedir.(Yanağa veya ağız kenarına dokunulduğunda, başını aynı yana çevirip meme araması gibi.)
Zihinsel ve Bilişsel Gelişim
Sosyal ve Duygusal Gelişim
0-1 Ay
- Bu ayda görülen ilk sosyal davranış, bebeklerin annelerine olan bağlılığıdır. Dokunmanın verdiği rahatlık ihtiyacı, yaşamın başlangıcında anneye olan bağlılığı güdüler.
- Bebeğin sosyal becerileri sınırlıdır.
- İhtiyacı olduğunda ağlayarak ilgi sağlar.
- Bir başka becerisi de dinlenmedir.Yetişkinler nasıl konuşurken bunu arada bir yapıyorlarsa bebekler de emme işlemi sırasında biraz emerler, sonra bırakıp dinlenirler. Sonra aynı işleme devam ederler. Bu işlem tıpkı iki insanın konuşmasına benzer.
- Yaşamın ilk yıllarında öfke, korku gibi heyecan belirtileriyle, beslenme dışındaki her şey oyundur.
- Bebek bu dönemde yetişkinlerle iletişimini ağlama sayesinde sağlar. Bir iletişim biçimi olan ağlamanın en önemli işlevi, bebeğin bir üzüntü ve sıkıntı içinde olduğunu yansıtmasına fırsat vermesidir. Yeni doğan bu şekilde mesajını yetişkine iletmiş olur.
1-3 Ay
- Başlangıçta meme yoluyla tanıdığı anneyle, görme, koklama, işitme gibi diğer duyu organları ile aldığı uyaranlar bütünleşir ve anne-çocuk ilişkisi oluşur.
- İhtiyaçlarının uygun bir biçimde karşılanmasıyla çocuk, kendi benliğini değerli bir varlık olarak algılar. Çevresini de değer veren, bakan, güvenilir bir çevre olarak değerlendirir.
- Yüz ifadesi hala belirsiz, anlaşılmaz olmakla beraber giderek daha çok anlam taşımaya başlar. 5-6 haftalığa doğru, sosyal gülümsemenin ve tepki biçimindeki sesli ifadelerin geliştiği görülür.
- Yakınında konuşan kişinin yüzüne dikkatle bakabilmek için ona doğru döner.
- Kucağa alındığında ve kendisiyle konuşulduğunda ağlamayı keser.
- İlk 2 ay süresince bebek görüş alanındaki veya kendisini kucaklayan herkese karşı, ayrım yapmadan aynı tepkiyi verir.
- Bu evrede bebek, kendisiyle ilgilenen herkesle birlikte olmaktan, ayrım yapmadan belirgin bir biçimde zevk alır. Kucaktan indirildiğinde mızmızlanır.
3-6 Ay
- 3. ayda belirgin bir şekilde gülümsemeye başlar. Bunlar uyku sırasında görülen resfleks gülümsemelerden farklıdır.Bebek insan sesi duyunca gülümser. Bu Vygotsky'ye göre ilk toplumsal tepkidir.
- Bu dönemde bebek beslenirken, durumdan hoşnut olduğunu belirten, anlamlı bir bakışla, gözlerini hiç kırpmadan annesinin yüzüne bakar.
- Tanıdık durumlara tepki vermeye başlar.(Gülümseme, cıvıldama, çoşkulu hareketler gibi tepkiler)
- Artık günlük yıkanma ve bakım etkinliklerinden belirgin bir şekilde zevk alır.
- Sevecen, dostça bir ilgiye, özellikle de oyunumsu gıdıklamalar ve coşkulu konuşmalar eşliğinde yaklaşıldığında, belirgin bir hoşnutluk sergiler.
Duyusal ve Algısal Gelişim
Dil Gelişimi
0-1 Ay
- Yeni doğan ağlarken ve sızlanırken bile, konuşma için gerekli bazı alıştırmalar yapmış olur.
- Kısa ve derin soluk alışlar, daha uzayan soluk verişler konuşmanın temelini oluşturmaktadır.
- Çocuk ağlama sırasında seslerin çıkartılması için gerekli dudak, çene ve dil hareketlerini tekrarlama olanağı bulur, ses ve solunumunu düzenleme becerisini geliştirir.
- İlk 2 haftada ağlama düzensiz aralıklarla görülür ve çoğunlukla uyku gereksiniminden kaynaklanır.
- 2 haftalıkken başlayıp, 3-4. haftada kaybolan bir ağlama türünde yeni doğan, günde 3 veya daha fazla süren şiddetli ağlama nöbetleri yaşar. Fiziksel soruna bağlı bu olan ağlama, normal bebek ağlamasından farklıdır. Bebek sorununa ilişkin sinyal verir.
1-3 Ay
- Acıktığında ya da huzursuz olduğunda, rahat edemediğinde olanca gücüyle ağlar.
- Sık sık gece uyanıp ağlar.
- Rahat ve mutlu olduğu durumlarda gırtlaktan gelen hafif sesler çıkarır.
- 5-6 haftalıktan sonra annenin konuşmasına ve onu kucaklamasına cıvıldayarak karşılık verir.
3-6 Ay
- 2. ayın sonundan itibaren önceki dönemlere oranla daha az ağlamaya rastalanırken, bebekler kumru gibi ses çıkarmaya başlarlar. Bu sesler çevresel etkenlerden ve işitme algısından bağımsızdır. Bu seslere dilin temel taşları gözüyle bakılabilir. Cıvıldama, gerçek dile yakın olmayan, zihinsel gelişim niteliği taşımayan sözel anlatımdır.
- Kendisiyle konuşulduğunda ya da hoşnut olduğunda, bazen yalnızken de, büyük bir zevkle kendi kendine sesler çıkarır.
- 3-4. aydan sonra gece uyanıp ağlamalar azalır.
6-9 Ay:
- Bu dönemdeki bebekler hecelemeye başlayarak tek heceli ancak dilin ilkel ses yapıları olan anlamsız sözcükler çıkarmaya başlarlar. Bu sesler bütün dillerde, sağır çocuklarda bile aynıdır.
- Bebek bu heceleri hem kendini ifade etmek, hem de diğerlerinin davranışını değiştirmek amacıyla kullanır.
- Bebek kendi çıkardığı sesleri dinlemekten hoşlanır ve bu sırada gülümser.
- 7. ve 8. aylarda çocuğun aynı hece kalıplarını birbiri ardına sıraladığı ve tekrarladığı görülür. (ma ma ma, da da da gibi)
- Oyun oynarken gülücükler dağıtır, kıkır kıkır güler ve kendi kendine neşe çığlıkları atar.
- Kızdığında veya canı sıkıldığında bağırır.
9-12 Ay
- 9. ayda hecelemeler bebeğin anadilinin özelliklerini taşımaya başlar.
- Bu dönemde bebek, dostça yaklaşımlarda veya kızıp canı sıkıldığında kişiler arası iletişim yolu olarak amaçlı bir biçimde, belirli bir anlam taşıyan sesler çıkartır.
- Düşük ve yüksek çeşitli frekanslarda ve genizden sesler çıkarabilir.
- 10. ayda belki anlamlı bir kelime kullanabilir, 12. ayda bunu kesinlikle başarır.
- 10. ayda birçok bebek "Hayır"ı anlar. Ayrıca basit bazı talimatlara uyabilir.
- Müzik oyunları oynayabilir ve "mö", "miyav", "hav" gibi hayvan seslerini taklit edebilir.
kendini çokmu begeniyorsun